Lampą sufitową da się przykryć byle co, ale przy oknach wiele osób wciąż robi ten sam błąd: wiesza klasyczne firany „bo tak się zawsze robiło”. Efekt? Zagracone wizualnie wnętrze i wiecznie szary półmrok, nawet w słoneczny dzień. Zamiast dokładać kolejne warstwy materiału, lepiej świadomie dobrać nowoczesne osłony okienne, które kontrolują światło, a przy okazji porządkują całą aranżację. Odpowiednio wybrane zasłony, rolety czy żaluzje potrafią optycznie powiększyć pokój, podkreślić styl wnętrza i ułatwić sprzątanie. Poniżej konkretne pomysły, co zamiast firan sprawdza się w różnych typach pomieszczeń – od małego mieszkania po dom z dużymi przeszkleniami.
Na co zwrócić uwagę, wybierając coś zamiast firan
Zamiast zaczynać od wzoru czy koloru, lepiej najpierw określić, czego faktycznie potrzeba od osłony okiennej. Firanę kiedyś traktowano jak „od wszystkiego”, dziś lepiej rozbić to na kilka prostych pytań.
Przy wyborze warto wziąć pod uwagę:
- Poziom prywatności – parter przy ruchliwej ulicy wymaga czegoś innego niż 7. piętro z widokiem na drzewa.
- Ilość światła – czy okna wychodzą na południe i mocno się nagrzewają, czy są raczej ciemne?
- Styl wnętrza – minimalistyczny salon z dużą sofą „nie udźwignie” falbaniastych tekstyliów.
- Łatwość sprzątania – kuchnia i łazienka wymagają rozwiązań odpornych na wilgoć i zabrudzenia.
- Rodzaj okien – uchylne, balkonowe, narożne, dachowe – każde stawia trochę inne wymagania.
Najważniejsze: jedna osłona okienna nie musi robić wszystkiego. Często najlepiej sprawdza się połączenie dwóch rozwiązań, np. roleta + zasłony.
Rolety materiałowe i dzień–noc – najprostsza alternatywa dla firan
Jeśli pojawia się pytanie „co zamiast firan, ale bez wielkiej rewolucji?”, najczęściej pada odpowiedź: rolety materiałowe. Są dyskretne, łatwe w montażu i dają sporo możliwości regulacji światła. Rolety w kasecie montowane do ramy okiennej dobrze sprawdzają się tam, gdzie nie ma miejsca na długie tekstylia – np. przy biurku, nad blatem kuchennym czy przy łóżku.
Osobną kategorią są rolety dzień–noc, zbudowane z naprzemiennych pasów tkaniny przepuszczającej i zaciemniającej. Pozwalają regulować prywatność i ilość światła bez całkowitego zasłaniania okna. W wielu mieszkaniach spokojnie zastępują firany, szczególnie gdy dobrać jasny, neutralny kolor zbliżony do koloru ścian.
Jak dobrać roletę do pokoju dziennego
W salonie roleta zazwyczaj nie musi całkowicie zaciemniać wnętrza. Ważniejsze jest, by:
- nie „odcinała” optycznie okna – lepsze są jasne, gładkie tkaniny, bez mocnych wzorów,
- po zwinięciu była jak najmniej widoczna; kaseta w kolorze ramy okna pomaga ją „schować”,
- przepuszczała na tyle dużo światła, by nie robić z salonu jaskini.
Rolety dzień–noc w salonie dobrze współgrają z lekkimi zasłonami na szynie sufitowej. Dzięki temu w ciągu dnia roleta zapewnia prywatność, a wieczorem zasłony dodają przytulności zamiast tradycyjnych firan.
Plisy – najlepsze „co zamiast firan” do trudnych okien
Plisy to rozwiązanie, które ratuje tam, gdzie rolety materiałowe się nie sprawdzają. Mogą zasłonić tylko dolną część okna (lub dowolny fragment), więc są idealne do mieszkań na parterze, pokoi przy ulicy czy biur, gdzie potrzebna jest prywatność bez utraty całego światła dziennego.
Przy dobrze dobranym kolorze (zwykle biel, jasna szarość, beż) plisy zastępują firany wizualnie – od zewnątrz okno wygląda schludnie, od środka nie ma efektu ciężkiej zasłony. W mieszkaniach z nowoczesnymi, dużymi oknami dają większą kontrolę nad światłem niż klasyczna firana, którą można jedynie zsunąć lub rozsunąć.
Plisy w kuchni i łazience
Kuchnia i łazienka to miejsca, gdzie firany najczęściej przeszkadzają: łapią zapachy, parę wodną i tłuszcz. Plisy z tkanin odpornych na wilgoć i łatwych do czyszczenia zmieniają sytuację o 180 stopni. Montaż w świetle szyby pozwala swobodnie otwierać okna uchylne, nawet gdy osłona jest częściowo zasunięta.
W łazience szczególnie dobrze sprawdzają się plisy typu top–down, bottom–up, czyli przesuwane od góry i od dołu. Pozwalają zasłonić środkową część okna – zapewniają prywatność, a jednocześnie zostawiają nieosłonięty górny fragment, wpuszczając naturalne światło. To dużo praktyczniejsze niż małe, wiecznie wilgotne firanki przy wannie czy prysznicu.
Żaluzje – klasyka w nowoczesnej formie
Wielu osobom żaluzje kojarzą się z biurem z lat 90., ale dzisiejsze modele drewniane, bambusowe czy aluminiowe w szerokiej lameli wyglądają zupełnie inaczej. Dobrze dobrane żaluzje są jednym z najbardziej uniwersalnych rozwiązań zamiast firan, zwłaszcza w mieszkaniach urządzonych w stylu skandynawskim, loftowym czy modern classic.
Żaluzje drewniane i bambusowe ocieplają wnętrze i świetnie współgrają z drewnianą podłogą, stołem czy meblami. Przy szerokiej lameli (np. 50 mm) tworzą wyrazisty element dekoracyjny, dzięki czemu nie potrzeba już dodatkowych firan. Wystarczą proste zasłony po bokach (lub w ogóle ich brak), by okno wyglądało na skończone.
Żaluzje aluminiowe lepiej czują się w kuchni, biurze domowym czy pokoju nastolatka. Są odporne na wilgoć, łatwe w czyszczeniu i bardzo precyzyjnie regulują ilość światła. Przy wąskich oknach w blokach mogą wyglądać lżej niż ciężkie zasłony i firany, które dodatkowo zmniejszają optycznie przestrzeń.
Zasłony bez firan – kiedy wystarczą same zasłony
Coraz częściej zamiast firan stosuje się po prostu same zasłony. Warunek: muszą być dobrze dobrane do proporcji okna i pomieszczenia. Zbyt krótkie, zbyt wąskie lub w bardzo ciemnym kolorze rzeczywiście potrafią przytłoczyć wnętrze.
Najlepiej sprawdzają się zasłony:
- od sufitu do podłogi – optycznie podnoszą pomieszczenie,
- w szerokości co najmniej 2–2,5 długości karnisza (po złożeniu tworzą ładne fale),
- na szynie sufitowej, która znika wizualnie i nie „tnie” ściany w połowie.
Przy jasnych, półprzepuszczalnych tkaninach (len, mieszanki lniane, woale wysokiej jakości) zasłony same w sobie mogą pełnić funkcję i firany, i dekoracji. W dzień przepuszczają miękkie światło, a wieczorem po zasłonięciu dają przyjemne poczucie „domknięcia” przestrzeni.
Rolety rzymskie i panele japońskie – dla lubiących porządek w linii
Rolety rzymskie to dobra odpowiedź na pytanie, co zamiast firan w przytulnym, ale nowoczesnym wnętrzu. Składają się w poziome fałdy, więc nawet po podniesieniu wciąż stanowią dekoracyjny element nad oknem. Szyte z tkanin zasłonowych lub firanowych mogą zastąpić tradycyjne komplety, zajmując zdecydowanie mniej miejsca.
Panele japońskie z kolei sprawdzają się przy dużych przeszkleniach, np. wyjściu na taras. To pionowe pasy tkaniny przesuwane po szynach. Uporządkowana, geometryczna forma dobrze wpisuje się w minimalizm i wnętrza inspirowane stylem japandi. Mogą całkowicie zastąpić zarówno firany, jak i zasłony, zwłaszcza gdy są wykonane z tkaniny przepuszczającej światło.
Co zamiast firan do konkretnych pomieszczeń – szybka ściągawka
Dla ułatwienia wyboru warto podejść do tematu praktycznie, pomieszczenie po pomieszczeniu.
- Salon – rolety dzień–noc + lekkie zasłony lub żaluzje drewniane + zasłony dekoracyjne. Przy dużych oknach tarasowych: panele japońskie.
- Sypialnia – rolety zaciemniające (blackout) lub żaluzje + grubsze zasłony; przy mniejszych oknach dobrze działają rolety rzymskie z tkaniny zaciemniającej.
- Kuchnia – plisy lub żaluzje aluminiowe; nad blatem i zlewem lepiej unikać długich tekstyliów.
- Łazienka – plisy z tkanin odpornych na wilgoć, ewentualnie żaluzje aluminiowe; zamiast firan, które szybko żółkną i pleśnieją.
- Biuro/domowa pracownia – żaluzje (regulacja światła na ekranie) lub rolety materiałowe w jasnym kolorze, by nie męczyć wzroku.
Dobrze dobrane osłony okienne potrafią całkowicie zastąpić firany, a jednocześnie uspokoić wizualnie przestrzeń. Zamiast kolejnej warstwy materiału warto szukać rozwiązań, które pracują ze światłem, a nie tylko je blokują – wtedy okno staje się jednym z najmocniejszych atutów wnętrza, a nie miejscem, które trzeba „koniecznie czymś przykryć”.
O autorze
